Παιδοενδοκρινολόγος: Τι Κάνει και Πότε να Επισκεφθείτε

Πολλοί γονείς ακούν για πρώτη φορά τη λέξη «παιδοενδοκρινολόγος» όταν ο παιδίατρος προτείνει μια εκτίμηση για το ύψος, το βάρος ή την εφηβεία του παιδιού. Ποιος είναι όμως αυτός ο ειδικός, με τι ασχολείται και πότε χρειάζεται πραγματικά να τον επισκεφθείτε;

Τι είναι ο παιδοενδοκρινολόγος;

Ο παιδοενδοκρινολόγος είναι παιδίατρος με εξειδίκευση στις ορμόνες και τους ενδοκρινείς αδένες των παιδιών και των εφήβων: την υπόφυση, τον θυρεοειδή, τα επινεφρίδια, το πάγκρεας και τις γονάδες (ωοθήκες και όρχεις). Μετά την ειδικότητα της παιδιατρικής ακολουθεί πρόσθετη, πολυετής εκπαίδευση αποκλειστικά στην ενδοκρινολογία της παιδικής ηλικίας.

Οι ορμόνες επηρεάζουν σχεδόν κάθε πτυχή της ανάπτυξης: πόσο ψηλώνει ένα παιδί, πότε μπαίνει στην εφηβεία, πώς ρυθμίζονται το σάκχαρο και το βάρος του. Γι' αυτό οι ορμονικές διαταραχές στα παιδιά διαφέρουν σημαντικά από εκείνες των ενηλίκων και χρειάζονται ειδική προσέγγιση.

Με τι ασχολείται ο παιδοενδοκρινολόγος;

• Ανάπτυξη και ύψος: χαμηλό ανάστημα, επιβράδυνση της ανάπτυξης, ανεπάρκεια αυξητικής ορμόνης.

• Εφηβεία: πρώιμη ήβη, καθυστερημένη εφηβεία, πρώιμη αδρεναρχή.

• Θυρεοειδής: υποθυρεοειδισμός, θυρεοειδίτιδα Hashimoto, νόσος Graves.

• Σακχαρώδης διαβήτης: διαβήτης τύπου 1 και τύπου 2, αισθητήρες και αντλίες ινσουλίνης.

• Βάρος και μεταβολισμός: παιδική παχυσαρκία, αυξημένη χοληστερίνη.

• Επινεφρίδια και υπόφυση: συγγενής υπερπλασία επινεφριδίων, υποϋποφυσισμός.

• Οστά: ανεπάρκεια βιταμίνης D, οστική ηλικία.

• Έφηβες: ακανόνιστη περίοδος, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών.

• Έφηβοι: γυναικομαστία, καθυστέρηση της ανάπτυξης.

• Γενετικά σύνδρομα: σύνδρομο Turner και άλλα σύνδρομα που επηρεάζουν την ανάπτυξη.

• Νεογνά και βρέφη: ορμονικές διαταραχές στη βρεφική ηλικία.

Πότε να επισκεφθείτε παιδοενδοκρινολόγο;

Συζητήστε με τον παιδίατρό σας για παιδοενδοκρινολογική εκτίμηση εάν παρατηρήσετε:

• Το παιδί ψηλώνει λιγότερο από 4 cm τον χρόνο πριν από την εφηβεία ή «πέφτει» εκατοστιαίες θέσεις στις καμπύλες ανάπτυξης.

• Το ύψος βρίσκεται κάτω από την 3η εκατοστιαία θέση ή είναι πολύ χαμηλότερο από το αναμενόμενο με βάση το ύψος των γονέων.

• Σημεία εφηβείας πριν από τα 8 έτη στα κορίτσια ή πριν από τα 9 έτη στα αγόρια.

• Απουσία σημείων εφηβείας μετά τα 13 έτη στα κορίτσια ή μετά τα 14 έτη στα αγόρια.

• Έντονη δίψα, συχνουρία, νυχτερινή ενούρηση ή ανεξήγητη απώλεια βάρους. Σε αυτή την περίπτωση απευθυνθείτε σε γιατρό την ίδια ημέρα.

• Ταχεία αύξηση βάρους, ιδίως αν συνοδεύεται από επιβράδυνση της αύξησης του ύψους.

• Διόγκωση στον τράχηλο (βρογχοκήλη), κόπωση και δυσανεξία στο κρύο ή, αντίθετα, ταχυπαλμία, τρέμουλο και απώλεια βάρους.

• Ακανόνιστη περίοδο, έντονη ακμή ή τριχοφυΐα σε έφηβη.

• Παθολογικά αποτελέσματα σε εξετάσεις, όπως TSH, σάκχαρο, χοληστερίνη ή βιταμίνη D.

Τι να περιμένετε στην πρώτη επίσκεψη

1. Λεπτομερές ιστορικό: κύηση και γέννηση, ανάπτυξη, διατροφή, ύπνος, οικογενειακό ιστορικό και ύψος των γονέων.

2. Ακριβείς μετρήσεις: ύψος και βάρος σε σταθερό αναστημόμετρο και καταγραφή τους στις καμπύλες ανάπτυξης.

3. Κλινική εξέταση: συμπεριλαμβανομένης της εκτίμησης του σταδίου της εφηβείας, πάντα με σεβασμό στην ηλικία και την ευαισθησία του παιδιού.

4. Σχέδιο: εξήγηση των ευρημάτων και, εφόσον χρειάζεται, εξετάσεις αίματος, ακτινογραφία οστικής ηλικίας ή δοκιμασίες διέγερσης.

Τι να φέρετε μαζί σας

• Το Βιβλιάριο Υγείας του παιδιού με όλες τις παλιές μετρήσεις ύψους και βάρους.

• Προηγούμενες εξετάσεις αίματος, ακτινογραφίες ή υπερηχογραφήματα.

• Λίστα με τα φάρμακα ή τα συμπληρώματα που παίρνει το παιδί.

• Το ύψος και των δύο γονέων, αν είναι γνωστό.

Ποια είναι η διαφορά από τον παιδίατρο;

Ο παιδίατρος παρακολουθεί τη συνολική υγεία του παιδιού και είναι συνήθως ο πρώτος που εντοπίζει μια απόκλιση. Ο παιδοενδοκρινολόγος αναλαμβάνει τη διερεύνηση και τη θεραπεία όταν υπάρχει υποψία ορμονικής διαταραχής και συνεργάζεται στενά με τον παιδίατρο, ώστε το παιδί να έχει συντονισμένη φροντίδα.

Παιδοενδοκρινολόγος στην Αθήνα (Κηφισιά) και στην Καλαμάτα

Ο Δρ Αριστοτέλης Παναγιωτόπουλος είναι Παιδοενδοκρινολόγος – Παιδοδιαβητολόγος, πιστοποιημένος από το American Board of Pediatrics στην Παιδιατρική και την Παιδοενδοκρινολογία, με εκπαίδευση και ακαδημαϊκή εμπειρία στις ΗΠΑ. Παρακολουθεί παιδιά και εφήβους από τη γέννηση έως την ενηλικίωση σε δύο ιατρεία:

• Κηφισιά (Αθήνα): Θήρας 22, 14562 Κηφισιά

• Καλαμάτα: Αντωνοπούλου 12, στην κεντρική πλατεία της Καλαμάτας

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

1. Μέχρι ποια ηλικία παρακολουθεί ο παιδοενδοκρινολόγος;

Από τη νεογνική ηλικία έως το τέλος της εφηβείας. Για εφήβους με χρόνιες παθήσεις, όπως ο διαβήτης τύπου 1, η παρακολούθηση συνεχίζεται έως την οργανωμένη μετάβαση σε ενδοκρινολόγο ενηλίκων.

2. Χρειάζεται παραπεμπτικό από τον παιδίατρο;

Όχι, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού απευθείας. Είναι όμως χρήσιμο να ενημερώσετε τον παιδίατρό σας και να φέρετε όποιο σημείωμα ή εξετάσεις σας έχει δώσει.

3. Κάθε πότε γίνονται οι επανεκτιμήσεις;

Εξαρτάται από τον λόγο της επίσκεψης. Για την παρακολούθηση της ανάπτυξης, συνήθως κάθε 4–6 μήνες, ώστε να υπολογίζεται αξιόπιστα η ταχύτητα αύξησης.

4. Σημαίνει η παραπομπή ότι το παιδί μου έχει σοβαρό πρόβλημα;

Όχι. Σε πολλές περιπτώσεις η εκτίμηση δείχνει μια φυσιολογική παραλλαγή, όπως το οικογενές χαμηλό ανάστημα ή η ιδιοσυστασιακή καθυστέρηση της ανάπτυξης. Ο έλεγχος δίνει σιγουριά και, όταν υπάρχει πρόβλημα, επιτρέπει την έγκαιρη αντιμετώπισή του.

Διαβάστε επίσης: Ύψος παιδιού: πότε ανησυχούμε · Πρώιμη ήβη στα παιδιά · Διαβήτης στα παιδιά: τα πρώτα σημάδια

Για εκτίμηση και παρακολούθηση μπορείτε να κλείσετε ραντεβού στο ιατρείο μας στην Κηφισιά ή στην Καλαμάτα.

Το άρθρο γράφτηκε από Ειδικό Παιδοενδοκρινολόγο. Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική γνωμάτευση.